VAI TRÒ CỦA CEO TRONG VIỆC TÁI TẠO MÔ HÌNH KINH DOANH


Những CEO luôn hướng về tương lai cần phải làm ba việc: quản lý hiện tại, lãng quên một cách có chọn lọc quá khứ, và sáng tạo ra tương lai. Hiện tại, quá khứ, và tương lai là ba chiếc hộp mà nhà quản lý đặt vào đó, tương ứng là sự bảo tồn đối với hiện tại, sự phá hủy với những ký ức quá khứ, và sự sáng tạo đối với tương lai.

Dịch giả: Thái Duy Tùng – Đại học Công nghiệp TP. Hồ Chí Minh

Nhóm tác giả:
Vijay Govindarajan (vg@dartmouth.edu) là Giáo sư Earl C. Daum 1924 ngành Kinh doanh Quốc tế và là giám đốc thành lập của Trung tâm Lãnh đạo Toàn cầu tại Trường Kinh doanh Tuck, Đại học Dartmouth. Ông là giáo sư đầu tiên làm việc cho General Electric và đảm nhiệm vị trí tư vấn trưởng về hoạt động đổi mới, sáng tạo.


Chris Trimble (chris.trimble@dartmouth.edu) đang giảng dạy tại Tuck và là một chuyên gia về hoạt động đổi mới trong doanh nghiệp. Hai người cũng là tác giả của bài viết “The Other Side of Innovation—Solving the Execution Challenge” (Harvard Business Review Press, 2010).

Hãy thử xem xét một vài câu chuyện về sự sáng tạo trong kinh doanh: Google, Netflix và Skype. Hãy tự hỏi vì sao Google không được tạo ra bởi Microsoft, Netflix không phải là sản phẩm của Blockbuster, hay Skype không được hình thành từ AT&T. Vì sao những ông lớn lại bị những đối thủ trẻ tuổi hơn vượt mặt trong lĩnh vực sáng tạo? Câu trả lời rất đơn giản: nhiều công ty quá chú trọng vào việc thực hiện những mô hình kinh doanh đang thành công của họ mà quên mất rằng mô hình kinh doanh cũng giống như những món ăn ngon, nghĩa là rất dễ bị hư hỏng khi để lâu. Nói một cách khác, thành công của ngày hôm nay không đảm bảo cho thành công của ngày mai.

Hãy hình dung rằng nhiệm vụ của một giám đốc điều hành (CEO) nằm trong ba chiếc hộp: quá khứ, hiện tại và tương lai. Đối với hiện tại, anh ta phải biết duy trì mô hình kinh doanh đang thành công; đối với quá khứ, cần quên đi những ám ảnh về thất bại đã xảy ra và rút ra bài học; đối với tương lai, cần hướng tới sự đổi mới và sáng tạo. Tuy nhiên, nhiều CEO chỉ tập trung vào mục tiêu thứ nhất do những áp lực trong ngắn hạn. Họ quên mất rằng kinh doanh không chỉ xoay quanh những nhu cầu về lợi nhuận hàng quý, về việc phải phòng ngừa rủi ro, phải hạn chế sự không chắc chắn. Kinh doanh còn là sự phá hủy và sáng tạo không ngừng. Những kẻ ngại thay đổi và phóng đại những sai lầm của quá khứ sẽ thất bại trong việc chuyển mình để bắt kịp với thay đổi của thời đại. Sony bị mất vị trí trên thị trường thiết bị nghe nhạc di động và thiết bị đọc sách điện tử, Nokia và Motorola thì phải vật lộn để theo kịp tốc độ tăng trưởng vũ bão của thị trường điện thoại thông minh.

Để thành công trong cả hiện tại và tương lai, CEO phải thực hiện nhiệm vụ trong cả ba chiếc hộp này cùng lúc. Tương lai không phải là điều sẽ xảy ra trong vòng 20 năm tới, mà đó là sự chuẩn bị ngay từ ngày hôm nay. Việc thực hiện cả ba nhiệm vụ không chỉ đơn giản là phân bổ đồng đều nguồn lực cho cả ba, mà còn phải biết chính xác cần phải bỏ đi điều gì, và tạo ra điều gì. Những thất bại trong quá khứ cần được xóa bỏ là những mô hình, những dòng sản phẩm đã trở nên kém hiệu quả hoặc đã không còn phù hợp với chiến lược của công ty. Xóa bỏ một quá khứ vàng son là một con dao hai lưỡi, vì khi CEO thiết lập mô hình kinh doanh cốt lõi nghĩa là anh ta cũng đồng thời tạo ra lối mòn trong tư duy, trong cách thức suy nghĩ của những người thực hiện. Nếp nghĩ này cũng ăn sâu vào cả quá trình lập kế hoạch, hệ thống đánh giá kết quả, cấu trúc tổ chức và cả chính sách nhân sự. Đối với những công ty có văn hóa lâu đời, bền vững và có kết quả kinh doanh tốt trong thời gian dài, việc xóa bỏ mô hình kinh doanh đã lỗi thời để hướng tới sự đột phá cần phải có quyết tâm. Để tạo ra được cái mới, anh phải quên đi quá khứ!

Để hiểu rõ hơn cách thức mà CEO đã vận hành hiệu quả nhiệm vụ của Hiện tại, Quá khứ và Tương lai, hãy phân tích trường hợp của Infosys Technologies Limited của Ấn Độ.

Sự chuyển đổi mô hình kinh doanh tại Infosys

Infosys là một công ty chuyên cung cấp dịch vụ giải pháp phần mềm cho khách hàng là doanh nghiệp ở khắp nơi trên toàn thế giới mà không phải trực tiếp đến tận trụ sở của khách hàng. Công ty này là cảm hứng để Thomas Friedman viết cuốn Thế giới phẳng.
-       Vào những năm 1980, Infosys khởi đầu là một nhóm các lập trình viên phải đi vòng quanh thế giới để cung cấp các dịch vụ của mình.

-       Cùng với sự bùng nổ của kỷ nguyên internet, và nhận thấy nhu cầu của khách hàng là chỉ muốn làm việc với một nhà cung cấp dịch vụ duy nhất cho mọi nhu cầu của mình, Infosys đã chuyển đổi mô hình kinh doanh sang tư vấn giải pháp quản trị hệ thống, dựa trên nền tảng “end-to-end” (kết nối dịch vụ đầu – cuối hạn chế các bước trung chuyển giữa hai hệ thống).

-       Trong quá trình chuyển đổi này, Infosys đã thực hiện ba nguyên tắc: Lập chiến lược, Chịu trách nhiệm giải trình, và Thiết kế tổ chức.

Tóm tắt ý tưởng

Chiếc hộp thứ nhất:
Quản lý hiện tại
Chiếc hộp thứ hai:
Lãng quên quá khứ một cách có chọn lọc
Chiếc hộp thứ ba:
Sáng tạo tương lai

Bạn phải quen với việc
Bạn phải nhận ra rằng
Từ đó, bạn có thể
Lập chiến lược
Phân tích được định hướng bằng số liệu
Không có dữ liệu đầy đủ về tương lai. Thay vào đó, hãy dự báo xu hướng trong dài hạn và dự đoán trước những thay đổi bất thường.
Tạo ra một quá trình lập chiến lược riêng biệt cho tương lai, trong đó bao gồm cả những ý tưởng mới lạ.
Chịu trách nhiệm giải trình
Kết quả phải được giải thích chặt chẽ
Lãng quên quá khứ không có nghĩa là bỏ qua mọi trách nhiệm giải trình hoặc bỏ qua những nguyên nhân giải thích cho kết quả. Thực chất, vẫn có sự giải thích, nhưng ở một hình thức khác.
Đặt ra trách nhiệm giải trình cho đội ngũ sáng tạo, giữ họ luôn đi đúng hướng với những thử nghiệm của mình.
Thiết kế tổ chức
Định hướng hoàn hảo
Một tổ chức được định hướng hoàn hảo chỉ hoạt động được ở thì hiện tại (chiếc hộp thứ nhất)
Tạo ra một nền tảng từ số không, sau đó xây dựng dần các nhánh con

Triết lý ba chiếc hộp trong quá trình khởi tạo mô hình kinh doanh mới ngụ ý rằng hoạt động quản lý của CEO cần phải phân bổ đồng đều cho cả ba nội dung này. Nhiều nhà quản lý hiện nay chỉ quan tâm đến chiếc hộp thứ nhất, nghĩa là chỉ tập trung chăm sóc cho mô hình kinh doanh đang hái ra tiền của mình, trong khi những chiến lược phát triển cho tương lai thường bị xem nhẹ cho chi phí cơ hội rất lớn. Các công ty niêm yết thường bị áp lực lợi nhuận trong ngắn hạn, và người điều hành doanh nghiệp hay bị cám dỗ bởi những khoản thưởng kếch xù khi công ty đạt lợi nhuận tốt vào cuối năm, do đó họ thường ngần ngại khi bắt đầu xây dựng một cái gì đó mới mẻ với chi phí đầu tư lớn. Ngược lại, những công ty như Infosys lại chọn đánh đổi kết quả kinh doanh yếu kém trong thời kỳ đầu để có được tiềm năng tăng trưởng trong dài hạn.  

Bản đầy đủ: "The CEO's role in business model reinvention" của Vijay Govindarajan và Chris Trimble, Tạp chí Kinh doanh Harvard, số tháng Một-Hai, năm 2011.

0 Response to "VAI TRÒ CỦA CEO TRONG VIỆC TÁI TẠO MÔ HÌNH KINH DOANH"

Đăng nhận xét

Xem nhiều nhất

Xem nhiều nhất trong tháng